26મી જાન્યુઆરી વિશે નિબંધ | પ્રજાસત્તાક દિવસનો ઇતિહાસ અને તેનું મહત્વ |પ્રજાસત્તાક દિવસ અથવા ગણતંત્ર દિવસનું મહત્વ

આજની પોસ્ટમાં 26મી જાન્યુઆરી વિશે નિબંધ, પ્રજાસત્તાક પર્વ, પ્રજાસત્તાક દિવસનો ઇતિહાસ અને તેનું મહત્વ, પ્રજાસત્તાક દિવસ અથવા ગણતંત્ર દિવસનું મહત્વ વિષે, જાણીશું. 26 મી જાન્યુઆરી વિશે નિબંધ કેવી રીતે લખાય અને કયા મુદા ધ્યાને લેવા એ જોઈશું. 

26મી જાન્યુઆરી વિશે નિબંધ | પ્રજાસત્તાક દિવસનો ઇતિહાસ અને તેનું મહત્વ |પ્રજાસત્તાક દિવસ અથવા ગણતંત્ર દિવસનું મહત્વ

શું વાંચશો ?

આજની પોસ્ટમાં 26મી જાન્યુઆરી વિશે નિબંધ, પ્રજાસત્તાક દિવસનો ઇતિહાસ અને તેનું મહત્વ, પ્રજાસત્તાક દિવસ અથવા ગણતંત્ર દિવસનું મહત્વ વિષે જાણીશું.

પ્રસ્તાવના : 

આજ નો દિવસ જે તમામ દેશવાસીઓ માટે ગૌરવનો દિવસ છે. જે રાષ્ટ્રીય ઉત્સવ તરીકે માનવામાં આવે છે . જેથી બધા જ સંપ્રદાય ના લોકો આ દિવસ ખુબજ ધામ ધૂમ થી ઉજવે છે . પ્રજાસત્તાક દિવસ એ દિવસને ચિહ્નિત કરે છે જ્યારે ભારતે ઔપચારિક રીતે બંધારણને માર્ગદર્શક દસ્તાવેજ તરીકે અપનાવ્યું હતું

પ્રજાસત્તાક દિવસ પેહલા નું શાસન

 પં.  જવાહરલાલ નેહરુએ તેમના વક્તવ્ય પ્રખ્યાત ‘Trust with Destiny’ સાથે,ભારતની આઝાદીની પૂર્વસંધ્યાએ ભારતીય બંધારણ સભામાં સંબોધન કર્યું હતું. “લાંબા વર્ષો પહેલા અમે નિયતિ સાથે એક પ્રયાસ કર્યો હતો, અને હવે સમય આવે છે જ્યારે અમે અમારી પ્રતિજ્ઞાને સંપૂર્ણ અથવા સંપૂર્ણ રીતે નહીં, પરંતુ ખૂબ જ નોંધપાત્ર રીતે પાળીશું. મધ્યરાત્રિના સ્ટ્રોક પર, જ્યારે વિશ્વ ઊંઘશે, ત્યારે ભારત જાગશે. 

જીવન અને સ્વતંત્રતા માટે” સ્વતંત્ર દેશના પ્રથમ વડા પ્રધાને સ્વતંત્રતાના લાંબા સંઘર્ષ પછી દરેક ભારતીયે મેળવેલી સ્વતંત્રતાનું સ્વાગત કર્યું હતું.  આપણી પાસે હજુ પણ બંધારણ ન હોવાથી દેશ ચલાવવા માટે આપણા નેતાઓને પસંદ કરવાનો અધિકાર નહોતો .

પ્રજાસત્તાક દિવસ 26 મી જાન્યુઆરી એ શા માટે ઉજવાય છે ?

આઝાદી મળ્યા બાદ લગભગ અઢી વર્ષ પછી, ભારતનું બંધારણ 26મી જાન્યુઆરી, 1950 ના રોજ અમલમાં આવ્યું.જેણે ભારતને વિશ્વની સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતું લોકશાહી દેશ બનાવ્યું;  આ દિવસે ભારત બંધારણીય રાજાશાહી તરીકે બંધ થઈ ગયું અને ભારતીય પ્રજાસત્તાક બન્યું.  આ ઐતિહાસિક દિવસને માન આપવા માટે, અમે દર વર્ષે 26 જાન્યુઆરીને પ્રજાસત્તાક દિવસ તરીકે ઉજવીએ છીએ.

‘આ વર્ષે ભારતનું લોકતાંત્રિક રાષ્ટ્ર  તેના 73મા પ્રજાસત્તાક દિવસની ઉજવણી માટે એક થઈ રહ્યું છે.’

1929 માં INC (ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ) ના લાહોર સત્ર દરમિયાન, ભારતીય સ્વતંત્રતા સંગ્રામના ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતાની માંગ કરવામાં આવી હતી.  આના પગલે 26મી જાન્યુઆરી 1930ને પૂર્ણ સ્વરાજ દિવસ (એટલે ​​કે સ્વતંત્રતા દિવસ) તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યો.  તેથી જ્યારે એસેમ્બલી એ દિવસને અંતિમ સ્વરૂપ આપી રહી હતી કે જે દિવસે બંધારણ અમલમાં આવવું … જેથી બંધારણને અમલમાં લાવવા માટે 26 જાન્યુઆરીનો દિવસ પસંદ કરવામાં આવ્યો હતો.

ભારતીય બંધારણ ની રચના કોણે કરી ? તેને કેટલો સમય લાગ્યો ?

1947, 15મી ઓગસ્ટ ના ભારત ને સ્વતંત્રતા મળ્યા છતાં તે સંપૂર્ણ સ્વતંત્ર નહોતું . તેમાં બંધારણીય લોકશાહી હતી ફક્ત ઐતિહાસિક ભારતીય સ્વતંત્રતા અધિનિયમ દ્વારા ભારતે આઝાદી મેળવી, જે યુનાઇટેડ કિંગડમની સંસદનો એક અધિનિયમ છે જેણે બ્રિટિશ ભારતને બે ભાગમાં વિભાજિત કર્યું.  જેમાં કિંગ જ્યોર્જ VI વડા તરીકે અને અર્લ માઉન્ટબેટન ગવર્નર જનરલ તરીકે હતા.  દેશનું પોતાનું બંધારણ નહોતું અને જમીન પર શાસન કરતા કાયદા હજુ પણ 1935ના વસાહતી સરકારના અધિનિયમ પર આધારિત હતા.

તે પછી બંધારણ ઘડવાનું નું મહત્વ સ્પષ્ટ થઈ ગયું, ડૉ. બી.આર. આંબેડકરના અધ્યક્ષ તરીકે ડ્રાફ્ટિંગ કમિટીની નિમણૂક કરવામાં આવી. તેમણે કાયમી બંધારણનો મુસદ્દો તૈયાર કરવાના ઉદ્દેશ્ય રજૂ કર્યો  ડૉ. આંબેડકર, આવા નેતા પણ દરેક માટે પ્રેરણા આપે છે.  ત્યારબાદ સમિતિએ મહિનાઓ સુધી અથાક મહેનત કરી અને 4 નવેમ્બર 1947ના રોજ, તેઓએ બંધારણનો પ્રથમ મુસદ્દો એસેમ્બલીમાં સબમિટ કર્યો, જેને આખરે બંધારણ સ્વીકારવામાં બે વર્ષ (ચોક્કસપણે 2 વર્ષ, 11 મહિના અને 18 દિવસ) લાગ્યા. બંધારણ વિશે વધુ જાણવા અહી કિલક કરો.

બંધારણમાં આપણને મળેલ હક્ક અને  ફરજો વિશે પણ વાંચો. અને તેની ક્વિઝ પણ આપો. 

સ્વતંત્ર સેનાનીની કામગીરી

આપણે આભારી હોવા જોઈએ કે આપણા વડવાઓને આજે આપણો દેશ  સૌથી મોટા પ્રજાસત્તાક દેશોમાંના એક તરીકે ગણવામાં આવે છે, અને આ શક્ય બન્યું છે કારણ કે ઘણા દાયકાઓ પહેલા આપણા નેતાઓએ બંધારણનો મુસદ્દો તૈયાર કરવા અને અપનાવવા માટે ઊંઘ વિનાની રાતો વિતાવી હતી.  હવે આપણી ફરજ છે કે આપણે તેને આગળ લઈ જઈએ અને ભારતને એક મોટી અને સારી કાઉન્ટી બનાવવાની દિશામાં કામ કરીએ.

આ દિવસે દેશમાંથી રાજાશાહી તોડી પાડવામાં આવી હતી.  26મી જાન્યુઆરી 1950ના રોજ, ભારતને સાર્વભૌમ, સમાજવાદી, બિનસાંપ્રદાયિક, લોકશાહી પ્રજાસત્તાક જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું અને બંધારણે ભારતના નાગરિકોને ન્યાય, સમાનતા અને સ્વતંત્રતાની ખાતરી આપી હતી. જ્યારે 26મી જાન્યુઆરી 1950થી બંધારણ અમલમાં આવ્યું, ત્યારે લોકોને ખાતરી આપવામાં આવી કે તેઓ તેમના ‘મૂળભૂત અધિકારો’નો આનંદ માણી શકશે અને તેઓને વાણી સ્વાતંત્ર્ય છે;  તે વાસ્તવિક અર્થમાં સ્વતંત્રતા હતી કારણ કે લોકો તેમની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી શકતા હતા અને સમાન કાયદાનો આનંદ માણતા હતા.

જ્યારે આપણે પ્રજાસત્તાક દિવસને ભવ્યતા સાથે ઉજવીએ છીએ, ત્યારે આપણે સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓના સંઘર્ષને પણ યાદ રાખવું જોઈએ જેમણે આ દિવસ શક્ય બનાવ્યો હતો.  જેમ કે

ભગતસિંહના શબ્દોમાં, “કાયદાની પવિત્રતા ત્યાં સુધી જ જાળવી શકાય છે જ્યાં સુધી તે લોકોની ઇચ્છાની અભિવ્યક્તિ હોય”. 

“26 જાન્યુઆરીએ દરેક ભારતીય નાગરિકના જીવનમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. આ દિવસએ અમને લોકશાહી ચલાવવા માટે અમારા પોતાના પ્રતિનિધિઓને ચૂંટવાની શક્તિ આપી. અમે બ્રિટિશ શાસનની પાછળની ચુંગાલમાંથી મુક્ત થયા.”  .

લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીએ એકવાર કહ્યું હતું.  “અમે શાંતિ અને શાંતિપૂર્ણ વિકાસમાં વિશ્વાસ રાખીએ છીએ, ફક્ત આપણા માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વના લોકો માટે,” આપણે કામ કરવાનું બંધ ન કરવું જોઈએ.

ભારતમાં પ્રજાસત્તાક દિવસ નું આયોજન

ભારત ની રાજધાની દિલ્હી માં આ દિવસે વિશેષ આયોજન કરવામાં આવે છે . દેશ ના પ્રધાનમંત્રી ઇંડિયન ગેટ માં અમર જવાન જ્યોતિ સામે શહીદો ને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પિત કરે છે . તેમજ લાલ કિલ્લા માં થતી પરેડ આકર્ષણ નું પ્રમુખ કેન્દ્ર બને છે . આ પરેડ માં 3 સેના ના પ્રમુખ રાષ્ટ્ર પતિ ને સલામી આપે છે અને તેમના પરાક્રમ નું પ્રદર્શન કરે છે . આ દિવસે વિવિધ રૂપે સરકારી સંસ્થાઓ , શાળા , કોલેજો માં દવજ વંદન કરી રાષ્ટ્ર ગીત ગાવામાં આવે છે . અને વિવિધ સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમ નું આયોજન કરવામાં આવે છે.

તેની સાથે દેશભક્તિ ને લગતી તમામ પ્રવૃતિઑની પણ સ્પર્ધા રાખવામાં આવે છે . જેથી આપણે આપણાં ધરતી ના વીર સપૂતો ને યાદ કરી ‘ભારત માતા કી જય ‘ નો નારો લગાડી પૂરા વાતાવરણ ને દેશભક્તિ થી ઓતપ્રોત કરી દઈએ છીએ .  

ભારત માતા કી જય 

વંદે માતરમ 

FAQS: Frequently Asked Questions

  • દર વર્ષે 26 જાન્યુઆરીને પ્રજાસત્તાક દિવસ તરીકે ઉજવીએ છીએ.

આ વર્ષ 2022 માં 73મો પ્રજાસત્તાક પર્વ ઉજવાશે.

ભારતનું બંધારણ 26મી જાન્યુઆરી, 1950 ના રોજ અમલમાં આવ્યું

Share on:

1 thought on “26મી જાન્યુઆરી વિશે નિબંધ | પ્રજાસત્તાક દિવસનો ઇતિહાસ અને તેનું મહત્વ |પ્રજાસત્તાક દિવસ અથવા ગણતંત્ર દિવસનું મહત્વ”

Leave a Comment

You cannot copy content of this page
આજે જ જોડાવો અમારી સાથે...

તમામ સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાની તૈયારી માટે